Özel matrah: fiş ve Z raporunda tekel, kontör kalemleri

Özel matrah, KDV'nin satış bedeli üzerinden değil ayrıca tespit edilen bir matrahla hesaplandığı işlemlerdir; sigara gibi tütün mamulleri ve telefon kontörü gibi ön ödemeli elektronik haberleşme satışları Luca'nın özel matrah alt türleri arasındadır. Aktarımda bu satırlarda KDV ayrıca hesaplanmaz ve müşavir uyarılır. Bu sayfa vergi tavsiyesi değildir.

Yazar: Muhasebe Otomasyon · Son güncelleme:

Z raporunda %0 satırı

Marketlerde ve bayilerde Z raporunun KDV kırılımında sigara ya da kontör gibi kalemler çoğunlukla %0 satırında toplanır. Uygulama böyle bir satırı özel matrah kabul eder, KDV hesaplamaz ve belgeye sarı uyarı koyar. Raporun düzeni cihaza göre değiştiği için satırın hangi kaleme ait olduğunu beyannamede teyit etmek müşavire kalır.

Bilanço mükellefinde kayıt

Fiş aktarım şablonunda %0 satırın tutarı tamamen satış hesabına alacak yazılır, 391 satırı yazılmaz. Örnek: %20'lik 1.200 TL satış ile 300 TL özel matrah satırı olan, tamamı nakit bir gün sonu.

HesapBorçAlacak
100 Kasa1.500,00—
600 Yurt İçi Satışlar (%20 satır)—1.000,00
600 Yurt İçi Satışlar (özel matrah satırı)—300,00
391 Hesaplanan KDV (yalnız %20 satırı)—200,00
Fiş toplamı (Dengeli)1.500,001.500,00

Normal satırdaki KDV 1.200 × 20 / 120 = 200 TL. Genel kayıt mantığı için Z raporu aktarımı sayfasına bakın.

İşletme ve serbest meslek: Hızlı Fiş

Hızlı Fiş'te %0 satır KDV ORANI hücresine "Özel Matrah" olarak yazılır. İşletme mükellefinde satış, Luca'nın "Özel Matraha Tabi İşlemler" türüyle, tekel için "Tütün Mamulü Teslimleri", kontör için "Ön Ödemeli Elektronik Haberleşme Hizmetleri" alt türüyle ve KDV hesaplanmaksızın bildirim olarak girer. Serbest meslek listesinde karşılığı olmadığı için emniyet alt türü yazılır. Ayrıntı: Luca Hızlı Fiş aktarımı.

Üründeki sarı uyarı

Z raporu ve gider fişi

%0 KDV okunan satır ya da sigara, tütün, kontör gibi kategori adları görülürse belge uyarı alır. Gider fişinde (market fişinde sigara, kontör alışı) de aynı uyarı çıkar.

Aktarımı durdurmaz

Uyarı sarıdır; belge KONTROL ET'e düşmez, satır dosyaya yazılır. Uyarılar saklanmaz, sayfa her açıldığında belgeden yeniden hesaplanır.

Özel matrahla ilgili sorular

Özel matrah nedir?

Bazı mal ve hizmetlerde KDV'nin matrahı satış bedeli olarak değil, KDV Kanunu'nun 23. maddesi ve Maliye'nin bu maddeye dayanarak belirlediği usullerle ayrıca tespit edilir. Hangi işlemlerin bu kapsama girdiği Kanun, Genel Uygulama Tebliği ve Defter Beyan kılavuzundaki listeden kontrol edilir.

Z raporunda %0 satırı neden özel matrah sayılıyor?

Uygulama, Z raporunda %0 KDV oranıyla okunan ve tutarı olan satırı özel matrah kabul eder; çünkü bu satırlarda KDV ayrıca hesaplanmaz. Bu bir ipucudur, kesin hüküm değil: raporda %0 satırın gerçekten hangi kaleme ait olduğunu müşavir beyannamede kontrol eder, bu yüzden belge sarı uyarıyla gelir.

Özel matrah satırında KDV neden hesaplanmıyor?

Aktarımda KDV, normal satırlarda toplamdan iç yüzdeyle bulunur. %0 satırda böyle bir hesap yapılmaz: bilançoda 391 satırı yazılmaz, Hızlı Fiş'te satır KDV hesaplanmaksızın bildirim olarak girer. Özel matrah KDV'si beyannamede ayrı tabloda, kendi usulüyle hesaplanır.

Sarı uyarı belgeyi durdurur mu?

Hayır. Sarı uyarı aktarımı engellemez; belge OTOMATIK kalır, satır dosyaya yazılır. Uyarı yalnız beyannamedeki özel matrah satırına bakmanızı hatırlatır. Okuma hatası gibi kırmızı KONTROL ET durumu ayrı bir şeydir.

Tekel ve kontör dışında ne tür kalemler özel matrah olabilir?

Defter Beyan kılavuzu özel matraha tabi işlemleri kodlarla sıralar; liste kılavuzun kendisinde güncellenir. Uygulamanın uyarı ipucu yalnız tekel ürünleri ile kontör ve hat satışı kalemlerini tanır, listenin tamamını yakalamaz.

Kendi belgelerinizle deneyin.

Google ya da e-postanızla · 100 belge · 14 gün · fiyatlar